
De wet van 15 juli 2026 tot hervorming van de personenbelasting schrapt de belastingvermeerdering voor zelfstandige natuurlijke personen vanaf aanslagjaar 2027 (inkomstenjaar 2026). Bedrijfsleiders en vennootschappen blijven ze wel verschuldigd. Voor alle anderen dienen voorafbetalingen nu enkel nog voor de bonificatie: een belastingvermindering tot 3% per betaling, over vijf vensters.
Kort samengevat
- De wet van 15 juli 2026 schrapt de belastingvermeerdering voor zelfstandige natuurlijke personen (eenmanszaak, vrij beroep, meewerkende echtgenoot) vanaf aanslagjaar 2027 (inkomstenjaar 2026). Bedrijfsleiders (4,5%) en vennootschappen (6,75%) blijven ze verschuldigd.
- Elke voorafbetaling van een zelfstandige natuurlijke persoon levert nu een bonificatie op: 3% (VA1), 2,5% (VA2), 2% (VA3), 1,5% (VA4), plus een vijfde venster (21 december - 20 februari) aan 1%, allemaal tot 106% van de eindbelasting na voorheffingen.
- De deadlines blijven ongewijzigd: VA1 10 april, VA2 10 juli, VA3 10 oktober, VA4 20 december (in 2026: 12 oktober en 21 december na weekendverschuiving).
- De bonificatie is niet langer voorbehouden aan starters: de oude startersvrijstelling voor zelfstandigen (artikel 164 WIB92) heeft geen effect meer nu iedereen ze krijgt.
Wat Verandert Er in 2026: Geen Vermeerdering Meer Voor Zelfstandigen
Tot aanslagjaar 2027 (inkomstenjaar 2026) kreeg elke zelfstandige een belastingvermeerdering (vermeerdering / belastingverhoging) als die zijn voorafbetalingen oversloeg. De wet van 15 juli 2026 tot hervorming van de personenbelasting (Titel 12, artikelen 63 tot 73) schrapt die vermeerdering volledig voor een zelfstandige natuurlijke persoon met winst of baten (eenmanszaak, vrij beroep) en voor een meewerkende echtgenoot, vanaf aanslagjaar 2027.
Bedrijfsleiders blijven 4,5% vermeerdering verschuldigd op hun bedrijfsleidersbezoldiging (voordelen van 6/5/4/3%, op een basis van 106%, waarvan 90% wordt aangerekend), en vennootschappen blijven 6,75% verschuldigd (voordelen van 9/7,5/6/4,5%, en zij krijgen nooit een bonificatie). Ben je zelfstandige als eenmanszaak of vrij beroep, dan raakt die vermeerdering je niet meer.
Dat maakt voorafbetalingen niet nutteloos. Elke voorafbetaling die een zelfstandige natuurlijke persoon doet, levert nog altijd een bonificatie op: een rechtstreekse belastingvermindering, niet langer enkel bescherming tegen een boete die niet meer bestaat.
De Bonificatie: Wat Elke Betaling Oplevert
De bonificatie is een vermindering op je uiteindelijke personenbelasting, berekend op het betaalde bedrag, tot 106% van je belasting na voorheffingen. Er zijn nu vijf betaalvensters, niet langer vier:
| Betaling | Wettelijke datum | In 2026 | Bonificatie |
|---|---|---|---|
| VA1 | 10 april | 10 april | 3% |
| VA2 | 10 juli | 10 juli | 2,5% |
| VA3 | 10 oktober | 12 oktober (de 10e is een zaterdag) | 2% |
| VA4 | 20 december | 21 december (de 20e is een zondag) | 1,5% |
| 5e venster | 21 december - 20 februari | 21 december 2026 - 20 februari 2027 | 1% |
Valt een datum op een weekend, dan verschuift de deadline naar de eerstvolgende werkdag.
Dit was vroeger voorbehouden aan zelfstandigen die zich voor het eerst in hoofdberoep vestigden, tijdens hun eerste drie jaar (artikel 164 WIB92). Die startersvoorwaarde heeft geen effect meer: elke zelfstandige natuurlijke persoon krijgt de bonificatie op elk venster, starter of niet.
Hoeveel Moet Je Elk Kwartaal Betalen?
Deel je geschatte belasting door 4 en betaal elk kwartaal hetzelfde bedrag, net als vroeger. Wat verandert, is wat je ermee verdient: een vermindering, geen bescherming tegen een boete.
Voorbeeld op 10.000 € geschatte belasting, betaald aan 106% (10.600 €), een kwart per keer (2.650 € per betaling):
- VA1: 2.650 € -> bonificatie 79,50 € (3%)
- VA2: 2.650 € -> bonificatie 66,25 € (2,5%)
- VA3: 2.650 € -> bonificatie 53 € (2%)
- VA4: 2.650 € -> bonificatie 39,75 € (1,5%)
- Totale bonificatie: 238,50 €, rechtstreeks afgetrokken van je eindafrekening
Betaal je minder, dan krimpt de bonificatie proportioneel, want de basis van elk venster is geplafonneerd op 106% van je eindbelasting na voorheffingen. Er is geen vermeerdering meer om te vermijden, dus minder betalen heeft geen ander nadeel dan een kleinere vermindering.
Strategie: Meer Vooraan Voor Een Hogere Bonificatie
VA1 levert 3% op, het vijfde venster maar 1%. Een betaling vroeger doen is dus meer waard, zolang je onder het plafond van 106% voor die betaling blijft.
Voorbeeld, meer vooraan op 10.000 € geschatte belasting:
- VA1: 4.000 € -> bonificatie 120 € (3%)
- VA2: 3.000 € -> bonificatie 75 € (2,5%)
- VA3: 2.000 € -> bonificatie 40 € (2%)
- VA4: 600 € -> bonificatie 9 € (1,5%)
- Totale bonificatie: 244 €, tegenover 238,50 € bij gelijke spreiding
De winst van vroeger betalen is op zich beperkt, maar kost niets anders dan vroeger in het jaar cash vrijmaken. Het best voor zelfstandigen met een voorspelbaar inkomen die zich dat in april kunnen veroorloven in plaats van in december.
Het Vijfde Venster, en Wat Als Je Niets Betaalt
Het vijfde venster, van 21 december tot 20 februari, is nieuw: een late bijstorting levert nog 1% op, handig zodra je je echte resultaat van het jaar kent en nog wilt bijsturen voor je aangifte.
Niets betalen levert geen bonificatie op en brengt voor een zelfstandige natuurlijke persoon ook geen vermeerdering meer mee, want die boete geldt vanaf inkomstenjaar 2026 niet meer voor jou. Er is dus geen reden meer om uit angst voor een boete vooraf te betalen: het gaat enkel nog om de vermindering die je anders laat liggen.
Ben je bedrijfsleider of run je een vennootschap, dan verandert er niets voor jou: de oude vermeerderingsregels blijven gelden (4,5% voor bedrijfsleiders op hun bezoldiging, 6,75% voor vennootschappen, die nooit een bonificatie krijgen), dus de deadlines hierboven tellen nog altijd zoals vroeger.
Hoe Bereken Je Je Geschatte Belasting?
Je hebt nog altijd een redelijke schatting van je jaarlijkse belasting nodig om te weten hoeveel je moet betalen:
- Schat je netto beroepsinkomen (omzet - kosten - sociale bijdragen)
- Pas de Belgische progressieve schijven toe: 25% tot 50%
- Tel de gemeentebelasting erbij (verschilt per gemeente)
- Vermenigvuldig met 106% om het plafond te vinden waarop de bonificatie van elke betaling wordt berekend
Of gebruik de Taxmo voorafbetalingen-planner: die rekent met je echte cijfers van dit jaar en geeft het aanbevolen bedrag per venster. Controleer de actuele tarieven en deadlines voor jouw aanslagjaar op de pagina van FOD Financiën.
Maak je niet druk om exactheid. Iets te veel betalen plafonneert gewoon de basis van de bonificatie; te weinig betalen levert een kleinere op. Geen van beide brengt nog een boete mee voor een zelfstandige natuurlijke persoon.
Over dit artikel
Geschreven en nagelezen door de redactie van Taxmo Tax Editorial. Wij behandelen Belgische fiscaliteit voor zelfstandigen en kleine vennootschappen: boekhouding, btw-aangifte, personenbelasting, sociale bijdragen en fiscaliteit voor expats. Elk artikel wordt getoetst aan publicaties van de FOD Financiën, het RSVZ en het Belgisch Staatsblad op de getoonde datum. Dit is algemene informatie, geen persoonlijk fiscaal advies.
Plan je voorafbetalingen
De Taxmo voorafbetalingen planner berekent je optimale betalingsschema.
Open Planner →